Die blok wat ons almal die ou blok noem, is in 1978 geplant, meer as dertig jaar voordat ons hier aangekom het. Toe ons hierdie afgeleefde plaas in 2011 gekoop het, moes die meeste van die wingerd herplant word, maar daardie blok nie. Dit het op sy eie voorwaardes oorleef, en dit stel sedertdien die pas vir ons bewerking.
Die Oudste Blok op die Plaas
Swaelkloof beslaan 38 hektaar op die hange bo Franschhoek, 22 daarvan onder wingerd tussen 280 en 420 meter. Die 1978 Chenin Blanc staan in daardie band as bosstokke: geen draad, geen lattertjie, elke plant op 'n kort dik stam met sy arms oor die grond uitgestrek. 'n Jong lattertjie-stok wil hardloop. Hierdie ou stokke wil vashou.
Waarom Dit met die Hand Moet Wees
Jy kan nie 'n blok soos hierdie van 'n trekkersitplek af bewerk nie. Daar is geen reguit drade om te volg nie en geen twee stokke van dieselfde vorm nie, so elke snit in die winter is 'n besluit oor daardie een plant: watter arm dra vanjaar die oes, watter een is moeg, hoeveel hout om agter te laat. Ons snoei met die hand, ons sneller met die hand, en ons pluk met die hand in klein kissies, vroeg in die oggend terwyl die vrugte nog koud is.
Dit is stadiger en dit kos meer as om die jonger blokke te bewerk. Dit is ook die enigste manier waarop hierdie blok lewend bly, en na meer as 'n dekade daarvan stry ons nie meer oor die koste nie.
“Ou stokke vra nie veel van ons nie. Hulle vra net dat ons nie in die pad moet staan nie.”
Dekgewasse, Geen Onkruiddoders en die Eende
Tussen die rye saai ons dekgewasse en laat hulle die werk doen wat 'n bespuiting andersins sou doen: hou die grond deur die winterreën vas, voed dit wanneer ons dit in die lente platslaan, hou die grond koeler tot in Februarie. Ons gebruik geen onkruiddoders op die hele plaas nie. Die slakke word deur 'n trop eende hanteer wat in 'n ry deur die rye loop, deeglik, en niks in die grond sit wat ons liewer nie daar wil hê nie. Dié manier van boer het in 2024 die Cape Green Farming Award verower, en dit het in hierdie blok begin omdat hierdie blok ons geen ander keuse gegee het nie.
Wat Ouderdom aan die Smaak Doen
Ou stokke dra minder. Die wortels is diep, die blaredak beskeie en die trosse klein en los, so die oes van 1978 is 'n fraksie van wat 'n jong blok ons in dieselfde seisoen gee. Wat inkom is gekonsentreer sonder om swaar te wees: ferm suur, 'n stil gewig deur die middel, en meer van die helling as van die variëteit. Chenin Blanc van stokke hierdie oud proe na kweper en heuning en eindig lank en helder, en niks wat ons in die kelder doen kan dit in jong vrugte plaas nie.
Waar Dit Alles Heen Gaan
Elke druppel van die blok gaan in een wyn in, die Old Vine Chenin Blanc, R195 per bottel by die kelderdeur. Die 2023 het Goud gewen by die Franschhoek Valley Chenin Challenge in 2025, wat 'n goeie week was vir 'n blok wat dit al doen van voor enigeen van ons twee begin boer het. Die 2024 word tans op die Klassieke Proe geskink.
As jy die stokke self wil sien, kom op met die Kelder-toer en Vatproe om 11:00 van 15:00, en vra Anele om die Chenin langs die Semillon te skink sodat jy kan proe wat die ouderdom doen. Die verhaal van hoe ons die plaas gevind het, is by Ons Storie.
Johan Visagie, Wingerdkundige, Swaelkloof Wine Estate
